streektaal

lesboek voor basisonderwijs

'Dien eige taal... '

In 2005 zijn de eerste boekjes verschenen van een schoolaanpak voor het basisonderwijs, Dien eige taal. Het zijn boekjes waarin het gaat om attitudevorming van 11-jarige leerlingen rond verschillende talen - dus ook het plaatselijk Limburgs - in hun eigen omgeving. Het is niet de bedoeling dat de leerlingen in de klas Limburgs gaan leren, maar als ze dat toevallig wel doen is dat mooi meegenomen. Wel kunnen stukken van de boekentekst dienst doen als naslagwerk: bijvoorbeeld de stukjes over het spellen van het Limburgs.

Het meest opvallende in deze aanpak is wel, dat de (autochtone) taal die de leerling als eerste taal mee de klas in brengt, de taal is van het boekje dat door die leerling gebruikt wordt. Is die taal Limburgs, dan staan er grote stukken tekst in het Limburgs in het boekje. Is die taal Nederlands, dan zijn diezelfde stukken in het Nederlands. Dat betekent dus dat de individuele leerlingen eventueel verschillende boekjes gebruiken. Geen nood: de teksten in het Nederlands lopen helemaal parallel aan de teksten in het Limburgs. De boekjes zijn trouwens ook identiek uitgevoerd.

De 'Limburgse boekjes' zijn er inmiddels in verschillende dialecten. Als eerste werden uitgaven in het Roermonds, het Brunssums, het Sittards en het Geleens samengesteld. Samen met het boekje in het Nederlands en de docentenhandleiding vormden dat het pilootproject van deze aanpak. Daarna zijn leerlingenboeken verschenen in het Venloos, Kerkraads, Maastrichts, Weerts, Echts, Heerlens, Tegels en Thorns. Iedere onderwijsgevende kan met deze boekjes uit de voeten. Men hoeft zelf geen Limburgs te spreken om ze met de leerlingen door te werken. Het gaat niet om het leren, maar om attitudevorming.

lesboek voor voortgezet onderwijs

'Wiejer in dien taal... ' 

Sinds 2006 verschijnen er regelmatig nieuwe boekjes van een schoolaanpak voor het voortgezet onderwijs die door de streektaalfunctionaris ontwikkeld is: Wiejer in dien taal... De aanpak is bedoeld voor leerlingen van 14-15 jaar en focust evenals de aanpak voor het basisonderwijs Dien eige taal  op de tweetaligheid in Limburg. De methode bestaat inmiddels uit een docentenboek en Nederlandse, Roermondse, Sittardse, Geleense, Venlose, Kerkraadse, Weertse, Heerlense, Maastrichtse en Horster leerlingenboeken.

lesmap limburgs op de kaart
Voor het onderwijs is een lesmap ontwikkeld over de kenmerken van de Limburgse dialecten. De Limburgse kaartmap kan opzichzelfstaand ingezet worden, maar ook als ondersteuning bij de schoolaanpak.

Het doel van de lesmap is om leerlingen bewust te maken van het Limburgs en de verschillen tussen de dialecten binnen de Limburgse streektaal. Daarbij kan het bijdragen aan het ontstaan van een positieve houding ten opzichte van anderstalig zijn, met name ten opzichte van Limburgstalig zijn (eventueel: die houding te behouden en uit te bouwen). Het materiaal kan gebruikt worden in de hoogste groepen van de basisschool (of zelfs in de eerste klassen van het voortgezet onderwijs).

In de lesmap zit een kaart van Limburg (A4-formaat en posterformaat) waarop de verschillende dialectgebieden zijn afgebeeld. Op een apart blad zijn de kenmerken van de dialecten per gebied beschreven. De kleuren van de beschrijvingen corresponderen met de kleuren op de kaart. Verder zijn in de map een kleurplaat en enkele lesideeën te vinden voor de hoogste groepen van de basisschool.

Download:
bestellen
De boekjes van beide schoolaanpakken en de lesmap kunnen dankzij een subsidie van de Provincie Limburg gratis aan onderwijsinstellingen ter beschikking worden gesteld. Heeft u interesse in? Neem dan contact op met drs. Ton van de Wijngaard, streektaalfunctionaris bij het Huis voor de Kunsten Limburg, via t: 0475 399 280 of e: tvdwijngaard@hklimburg.nl.  
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies, in verband met de werking van social media en Google Analytics.
Zo kunnen wij de site steeds verder verbeteren. Er worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen.

Wilt u cookies toestaan?