monumentenwacht limburg

over het project
Leerlingen van vakopleidingen en werknemers uit de sociale economie (SW-bedrijven) hebben de afgelopen drie jaar achterstallig onderhoudswerk uitgevoerd aan klein religieus erfgoed. De betrokkenen versterkten daarmee hun positie op de arbeidsmarkt, terwijl kruisen, kapellen en heiligenbeelden de aandacht kregen die ze zo hard nodig hebben. Het project ‘Sociale Innovatie. Instandhouding klein Religieus Erfgoed’ behoort tot het Interreg-programma IV A van de Euregio Benelux Middengebied. Het voorziet bovendien in verdere kennisontwikkeling en toeristische ontsluiting van het klein religieus erfgoed. 

De waardering voor klein religieus erfgoed neemt de laatste jaren sterk toe. Tegelijk wordt het steeds moeilijker om de talloze uitingen van volksdevotie in stad en land op een goede manier te onderhouden. De voornaamste oorzaak is dat hiervoor steeds minder vrijwilligers beschikbaar zijn. 

In het interregionale project, waaraan 26 partners uit twee Nederlandse en drie Vlaamse provincies meededen, werd een nieuwe structuur ontwikkeld om het behoud van het klein religieus erfgoed veilig te stellen. Leerlingen van vakopleidingen en medewerkers uit de sociale economie hebben onder deskundige leiding belangrijke onderhoudsproblemen aangepakt. Beheerders van klein religieus erfgoed ‑ stichtingen, (buurt)verenigingen, gemeenten en particulieren ‑ konden zich voor deze ondersteuning aanmelden. Bij toewijzing werd een belangrijk deel van de onderhouds- en/of herstelkosten vergoed. Niet in geld, maar door de inzet van personeel en materialen. 

Met het Europese project werden diverse doelen nagestreefd. Het belangrijkste was door met verschillende sociale doelgroepen (vrijwilligers, leerlingen en mensen uit de sociale economie) te gaan samenwerken, een nieuwe beheerstructuur te ontwikkelen die leidt tot een duurzame instandhouding van klein religieus erfgoed. Hierbij sneed het mes aan twee kanten: door de veelzijdigheid van de objecten konden de betrokkenen snel veel kennis opdoen van historische materialen en ambachtelijke technieken. 

Een ander belangrijk doel was een verdere ontsluiting van het klein religieus erfgoed voor het grote publiek. Heel concreet door opname van opgeknapte objecten in (interactieve) wandel- en fietsroutes, maar ook door publicaties en een website. Een van de gedachten hierbij is dat een bredere maatschappelijke waardering voor kruisen en kapellen nieuwe vrijwilligers voor het onderhoud kan opleveren. Verder diende het project om de kennis over het klein religieus erfgoed vast te leggen, uit te wisselen en verder te ontwikkelen. Denk hierbij niet alleen aan geografische, historische en (onderhouds)technische informatie, maar ook aan ‘belevingsaspecten’.

Monumentenwacht Limburg was verantwoordelijk voor de coördinatie van het Europese project, waarvoor in totaal ruim 2,5 miljoen euro beschikbaar was. Daarvan neemt Europa de helft voor haar rekening. De andere helft wordt bekostigd door de Nederlandse provincies Noord-Brabant en Limburg, de Vlaamse provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen, en een reeks gemeenten en (erfgoed)organisaties.
slotmanifestatie

Op 3 april 2014 vond in het kloosterdorp Steyl de Slotmanifestatie van het project Sociale Innovatie Instandhouding Klein Religieus Erfgoed (SIIKRE) plaats. Het project is vanaf 2010 actief in verschillende gemeenten in de provincies Nederlands Limburg, Noord Brabant, West Vlaanderen, Antwerpen en Vlaams Brabant. In totaal hebben 26 projectpartners verspreid over de vijf provincies deelgenomen. Met dit project zijn vele kruisen en kapellen hersteld en is er extra aandacht besteed aan de toeristische ontsluiting van de kruisen en kapellen. Monumentenwacht Limburg is de projectleider van dit project.

In het kader van het project SIIKRE zijn er in de afgelopen vier jaar vele kruisen, kapellen, heiligenbeelden, Lourdesgrotten, kruiswegen, begraafplaatsen en andere vormen van klein religieus erfgoed vakkundig opgeknapt. Hiervoor zijn nieuwe samenwerkingsvormen ontwikkeld met onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en vrijwilligers. Ook zijn wandel- en fietsroutes en een website ontwikkeld om het klein religieus erfgoed beter bekend te maken bij het grote publiek. Tijdens de Slotmanifestatie werd een overzicht van de resultaten van het project gepresenteerd.

Naast deze presentatie van de resultaten was er ook gelegenheid om te netwerken; collegae te spreken en ervaringen en vragen uit te wisselen over hoe je kruisen, kapellen en begraafplaatsen inventariseert, hoe je slim - met hulp van vrijwilligers/deelnemers uit de sociale economie/ leerlingen bouwopleidingen - kruisen, kapellen en begraafplaatsen kunt herstellen, hoe je meerjarig onderhoud van kruisen en kapellen kunt regelen en hoe je het klein religieus erfgoed in je gemeente/regio, toeristisch kunt ontsluiten.

markt klein religieus erfgoed
De Markt voor Klein Religieus Erfgoed was een eenmalig evenement ter afsluiting van het Europese project ‘Sociale Innovatie. Instandhouding Klein Religieus Erfgoed’. Daarin hebben 26 organisaties uit vijf Nederlandse en Vlaamse provincies samengewerkt.

Door het project zijn in de afgelopen drie jaar talloze kruisen, kapellen, heiligenbeelden, Lourdesgrotten, kruiswegen, begraafplaatsen en andere vormen van klein religieus erfgoed vakkundig opgeknapt. Hiervoor zijn nieuwe samenwerkingsverbanden gevormd met 
onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en vrijwilligers. Ook zullen wandel- en fietsroutes en een website worden ontwikkeld om het klein religieus erfgoed beter bekend te maken bij het grote publiek.
 
Op 14 september 2013 presenteerden de vele partners de resultaten van dit bijzondere Europese project. Daarnaast werden culturele organisaties, bedrijven en ambachtslieden uitgenodigd om hun specialismen te demonstreren. Natuurlijk was er ook gelegenheid om het unieke kloosterdorp Steyl te bezichtigen.

Klik hier voor een verslag over de Markt op de website van de Monumentenwacht Limburg.
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies, in verband met de werking van social media en Google Analytics.
Zo kunnen wij de site steeds verder verbeteren. Er worden geen persoonlijke gegevens opgeslagen.

Wilt u cookies toestaan?